NVIS

Near vertical incidence skywave

Στα βραχέα κύματα υπάρχουν αρκετοί τρόποι και δυνατότητες επικοινωνίας. Από αυτές οι ραδιοερασιτέχνες είναι πιο πολύ συνηθισμένοι στο DX, δηλαδή στην προσπάθεια επίτευξης όσο το δυνατόν μακρύτερης επαφής. Για να την πετύχουμε θέλουμε κάθετες κεραίες ή οριζόντιες κατευθυνόμενες, σε μεγάλο ύψος συνήθως λ/2, που να εκπέμπουν το μέγιστο της ακτινοβολίας όσο το δυνατόν χαμηλότερα στον ορίζοντα (γύρω στις 30 μοίρες ανύψωση του λοβού εκπομπής), ώστε να εκμεταλλευτούν τις συχνότητες κάτω ή λίγο κάτω από την MUF (την υψηλότερη συχνότητα που ανακλάται την δεδομένη στιγμή υπό γωνία στην ιονόσφαιρα-στρώμα F2) και να στείλουμε την πρώτη ανάκλαση στα 4000 χιλιόμετρα απόσταση, και αν ευνοούν οι συνθήκες και είμαστε τυχεροί, να ακολουθήσουν και άλλες ανακλάσεις για ακόμα μεγαλύτερη κάλυψη.

Άλλη δυνατότητα επικοινωνίας είναι η χρήση των κυμάτων χώρου. Σε αυτή έχουμε επαφή με απευθείας επικοινωνία με κύμα εδάφους, σε αποστάσεις 0-100 χιλιόμετρα, χωρίς ανάκλαση στην ιονόσφαιρα, και επηρεάζεται μόνο από την απορρόφηση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, από τα εμπόδια που μεσολαβούν (όσο η συχνότητα ανεβαίνει, τόσο και μεγαλύτερη η απορρόφηση). Με αυτή μπορούμε να έχουμε επικοινωνίες στα 160 μέτρα με κάθετες κυρίως κεραίες. Δυστυχώς η χώρα μας που έχει έντονο ανάγλυφο κάνει την επικοινωνία αυτή αρκετά δύσκολη.

Στις επικοινωνίες NVIS αντίθετα, δεν μας ενδιαφέρει η όσο το δυνατόν μακρινή επαφή, αλλά η επαφή σε αποστάσεις μεταξύ 100-800 χιλιόμετρα, που δεν καλύπτουν οι δύο προηγούμενες περιπτώσεις, δηλαδή η επικοινωνία στα όρια μιας σχετικά μεγάλης περιοχής ή μικρής χώρας, όπως η δική μας. (Η μεγαλύτερη απόσταση Κέρκυρας Καστελόριζου είναι 590 χιλ.), στην οποία είναι αδύνατη η επαφή V/UHF (χωρίς αναμετάδοση), και πρέπει να υπάρχει σταθερή επικοινωνία, όπως σε στρατιωτικές επικοινωνίες, καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ή σε εθνικές επικοινωνίες (όπως “πηγαδάκια”). Στις ψηφιακές επικοινωνίες, εκτός από την επαφή με τη χώρα μας, βοηθάει στην επικοινωνία με γειτονικές χώρες με πολύ καλό σήμα, και βοηθάει την επαφή με το WinLink (Pactor-Winmore) χωρίς την μεσολάβηση μακρινών σταθμών και του αντίστοιχου fading της διάδοσης, φθάνει να υπάρχουν σχετικοί σταθμοί στα όρια της κάλυψής μας.

Για την περίπτωση αυτή του NVIS θέλουμε οριζόντιες κεραίες, που ο λοβός τους να κτυπάει όσο γίνεται πιο κάθετα την ιονόσφαιρα, στο ζενίθ του τόπου, και να εκμεταλλευτούμε μεγαλύτερες γωνίες εκπομπής, από 90-60 μοίρες, για να καλύψουμε τις κοντινές σχετικά αυτές αποστάσεις.

Στην επικοινωνία αυτή χρησιμοποιούμε μία συχνότητα μικρότερη ή ίση με την foF2 (το τέλειο είναι 10% χαμηλότερη) που είναι η υψηλότερη συχνότητα που ανακλά τη δεδομένη στιγμή, τα σήματα κάθετα στην Ιονόσφαιρα, αλλά πρέπει να γνωρίζουμε και τις αντίστοιχες συχνότητες που ανακλώνται την ίδια στιγμή υπό γωνία, για αποστάσεις 100-600 χιλιόμετρα, και μας τις δίνει το sounder του αστεροσκοπείου.

Φυσικά οι συχνότητες αυτές αλλάζουν διαρκώς με την ώρα, την μέρα, την εποχή και ακολουθούν την πορεία των ηλιακών κηλίδων, δίνοντας μας την δυνατότητα επαφής κατά κανόνα, την ημέρα σε ψηλότερες συχνότητες, 5 – 8MHz (στα υψηλά του κύκλου φθάνει μέχρι και 10MHz ή και ψηλότερα), ενώ την νύκτα στις χαμηλότερες, στους 1,81 – 5 Mhz.

Εδώ έρχεται και η αξία της νέας μπάντας που αποκτήθηκε στους 5 Mhz να καλύψει το κενό που υπήρχε, όπως σχολίασε και ο SV1XV : Συχνά κατά την διάρκεια της ημέρας οι 3.7 MHz (80 m) πάσχουν από μεγάλη απορρόφηση στο στρώμα D. Την ίδια στιγμή λόγω χαμηλής foF2 οι 7.1 MHz (40 m) δεν ανοίγουν για τόσο μικρές αποστάσεις. Πολύ συχνά το ionosonde της Πεντέλης δείχνει foF2 στην περιοχή των 6.5 MHz οπότε οι 7.1 MHz είναι εκτός, ενώ οι πειρατές γύρω στους 6.7 MHz επικοινωνούν άνετα”.

Οι 5 Mhz έχουν σταθερότερη απόδοση περισσότερες ώρες στην ημέρα για επικοινωνίες NVIS και μικρότερο επηρεασμό από μακρινότερα σήματα, άρα είναι και σχετικά ήσυχοι.

Αρνητικός επηρεασμός στην επικοινωνία NVIS είναι η απορρόφηση από το στρώμα D (στα 50-90 χιλ ύψος), που επηρεάζει κυρίως τις χαμηλές συχνότητες κατά τη διάρκεια της ημέρας, και όταν υπάρχουν ηλιακές εκλάμψεις, κυρίως στα μέγιστα της ηλιακής δραστηριότητας και οφείλεται στον ιονισμό από τον Ήλιο του στρώματος αυτού.

Κεραίες

Για την επικοινωνία NVIS υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία στο Internet και θα βρείτε πολλές δυνατότητες να πειραματιστείτε. Περιληπτικά θα δούμε τις συνηθέστερες κεραίες που χρησιμοποιούνται :

  • οριζόντιες λούπες που ακτινοβολούν κατακόρυφα (σε συνδυασμό με αυτόματο tuner ή σχετικού matcher), και είναι και πολύ ήσυχες κεραίες,

 

 

  • δίπολα, απλά ή τύπου Inverted V με ομοαξονική ή ανοικτή γραμμή, τα οποία αν χαμηλώσουν στο 0.25 του μήκους κύματος (το λιγότερο για να μην υπάρχει μεγάλη απορρόφηση είναι το 0.15), έχουν υψηλότερη γωνία εκπομπής, αντί του 0.5 που έχουν την χαμηλότερη και είναι ιδανικά για dx.

 

  • κεραίες τύπου long Wire ή Inverted L πάλι σε συνδυασμό με tuner.

  • Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι T2FD που είναι κλειστά δίπολα μήκους 28μ και συντονίζουν χωρίς πρόβλημα σε όλο το φάσμα HF, ιδανικές για ψηφιακά συστήματα και επικοινωνίες με ALE γιατί δεν χρειάζονται tuner ή συντονισμό.

  • Κατευθυνόμενα δίπολα

Μια ενδιαφέρουσα κεραία για NVIS είναι τα δίπολα με ανακλαστήρα. Τα μέτρα για τους ανακλαστήρες είναι για την μπάντα 80μ:19,81μ, για τα 60μ:14,6μ και για τα 40μ:10,85μέτρα και το ύψος του κέντρου των διπόλων 5,18μ που περιγράφετε στην σελίδα της arrl http://www.arrl.org/nvis. Θέλω να πιστεύω ότι μπορεί να δουλέψει αντίστοιχα και σε δίπολα τύπου G5RV με τροφοδοσία ανοικτής γραμμής, ή ακόμα και σε T2FD.

Σε συνθήκες mobile υπάρχουν άλλες λύσεις όπως οι magnetic loops ή τα οριζοντιωμένα whips

Τέλος το NVIS όπως είδαμε, δουλεύει επίσης με σχετικά χαμηλές κεραίες, με χαμηλή ισχύ, όσο και σε καταστάσεις portable ή mobile.

Άλλες σχετικές κεραίες για να ψάξετε είναι :

The Shirley

The Jamaica

G8ATH ή IIDM

Βοηθήματα για το NVIS

Το σημαντικότερο βοήθημα είναι το ιονοσφαιρικό sounder (ionosonde) του Αστεροσκοπείου Αθηνών (Πεντέλης) και που θα το βρείτε σε αυτή τη σελίδα www.iono.noa.gr. Απαιτεί εγγραφή, αλλά άμα την κάνετε, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα, που θα κρατήσετε στα bookmarks μέχρι να αλλάξουν IP (δεν γίνεται πολύ συχνά).

Άλλο βοήθημα είναι ο παγκόσμιος χάρτης του Μετεωρολογικού Γραφείου της Αυστραλίας

για το foF2 στην σελίδα http://www.sws.bom.gov.au/HF_Systems/6/5 Αν και η χώρα μας είναι στριμωγμένη στην άκρη, πάνω αριστερά.Παλαιότερα είχε αναλυτικά την Ευρώπη που δυστυχώς καταργήθηκε. (Σημείωση λόγω του αχανούς της ηπείρου αυτής, και της δυσκολίας να καλυφθεί όλη με GSM, χρησιμοποιούνται τα HF-NVIS πάρα πολύ, ακόμα και για επαγγελματική-προσωπική χρήση στις ζώνες της κινητής υπηρεσίας ξηράς – LandMobile).

Άλλο ενδιαφέρον βοήθημα είναι η σελίδα http://www.voacap.com/prediction.html που χρησιμοποιεί το δωρεάν πρόγραμμα της Voice of America για πρόγνωση της διάδοσης.

Τέλος μια σελίδα ή ένα πρόγραμμα πρόγνωσης της διάδοσης, όπως θα βρείτε στην σελίδα του YT1VP

http://www.qsl.net/yt1vp/Propagation.htm

 

SV1RD

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s