Pactor Εισαγωγή

.

Συνοπτική εισαγωγή στο Pactor για αυτόν που θέλει να μάθει κάτι για αυτό ή για αυτόν που θέλει να ασχοληθεί.

 


Τι είναι το Pactor

Το Pactor είναι ένα σύστημα ψηφιακής επικοινωνίας αλλά και διασύνδεσης, προσανατολισμένο στις δύσκολες και ευμετάβλητες επικοινωνίες των βραχέων κυμάτων.

Προέρχεται από το πρωτόκολλο AMTOR (ραδιοερασιτεχνικό)  γνωστό και ως SITOR (επαγγελματικό) με εξαιρετική προϋπηρεσία στα HF καθώς και από το Packet Radio που ειδικά στα βραχέα κύματα ήταν από την φύση του προβληματικό.

Τι δεν είναι,  δυνατότητες.

Το Pactor δεν είναι για DX. Αν αυτό που σας ενδιαφέρει είναι αποκλειστικά το DX, στραφείτε καλύτερα στο RTTY ή στο PSK31.

Το Pactor μπορούμε να το δούμε μόνο σαν εργαλείο επικοινωνίας. Λόγω της χρήσης σύγχρονου πρωτοκόλλου ARQ, η επικοινωνία είναι ασφαλής στο κατά πόσο τα δεδομένα φθάνουν σωστά από τον ένα σταθμό στον άλλο, και δίνει εξαιρετικές δυνατότητες για την χρήση εφαρμογών διαδικτύωσης δηλαδή Email, BBS, Web Pages, APRS κλπ.

Επίπεδα

Υπάρχουν τρία επίπεδα Pactor που αντιστοιχούν και στις χρονικές περιόδους εξέλιξής του.

Pactor ή και Pactor-1

Το Pactor 1 είναι ένα FSK πρωτόκολλο που συνδυάζει από το Packet Radio την σωστή εκμετάλλευση του φάσματος και από το AMTOR την “διόρθωση σφάλματος” (error correction) και την “ερώτηση αυτόματης επανάληψης” (ARQ). Είναι σχετικά εύκολο και αρκετά προγράμματα το έχουν σαν δυνατότητα λήψεως (πχ το multipsk  ή το MixW). Για εκπομπή με κάρτα ήχου ξεχάστε τα Windows υπάρχουν μόνο το hf για Linux και το RITTY για DOS  Επίσης το βρίσκουμε με δυνατότητα εκπομπής σε tnc με DSP που έχουν πολλά modes π.χ.PK232/psk,  KAM, MFJ-1278 κλπ ή παλιά interface τύπου Hamcom.
Το Pactor 1 σχεδιάστηκε από τους DF4KV και DL6MAA έχει εύρος λιγότερο από 300 Hz και ταχύτητα 100 ή 200 bauds που ρυθμίζεται αυτόματα

Pactor-2

Από εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν, αν και στηρίζεται στην τεχνική του Pactor-1, μόνο τα tnc της SCS έχουν αυτή την δυνατότητα. Τα tnc αυτά λέγονται PTC. Το Pactor-2 είναι διαμόρφωσης differential phase shift keying (DPSK). Με εύρος συχνότητας 500 Hz, δίνει ταχύτητες από 200 – 800 bits/s. Με χρησιμοποίηση τεχνικών συμπίεσης η μέγιστη δυνατότητα  δεν υπερβαίνει το 1200 bits/s.

Pactor-3

To Pactor-3 περιλαμβάνεται ήδη μέσα στα ptc της SCS αλλά χρειάζεται επιπλέον άδεια χρήσης (ειδάλλως υπάρχει η δυνατότητα 20 δοκιμαστικών συνδέσεων). Το Pactor-3 δεν είναι ανοικτό πρωτόκολλο, αλλά ιδιοκτησία της Γερμανικής SCS. Έχει την δυνατότητα για 6 επίπεδα ταχύτητας, με εύρος συχνοτήτων 2200 Hz, δίνει δυνατότητα ταχυτήτων μέχρι 3600 b/s (3,5 φορές γρηγορότερο από το Pactor-2) μέσα σε ένα κανάλι φωνής (SSB). Η μέγιστη δυνατότητα του με τεχνικές συμπίεσης είναι 5200 b/s. Λόγω των δυνατοτήτων αυτών έχει επεκταθεί πολύ τόσο σε ερασιτεχνικές εφαρμογές, όσο και σε επαγγελματικές, κυρίως της κινητής ναυτικής υπηρεσίας που χρησιμοποιείται σαν φθηνή εναλλακτική λύση των δορυφορικών επικοινωνιών. Ενδιαφέρον αποτελεί η δυνατότητα που έχει το Pactor III όταν οι συνθήκες δεν είναι καλές να κατεβάζει μόνο του ταχύτητα και στην ανάγκη να μεταπίπτει σε Pactor II ή και ακόμα και Pactor I αυτόματα.

Pactor-4

Το Pactor-4 είναι το ταχύτερο σύστημα σήμερα για μετάδοση data στα HF με ραδιοερασιτεχνικά μηχανήματα. Έχει την δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε 10 διαφορετικές ταχύτητες, και είναι συμβατό με όλα τα προηγούμενα. Στην μεγαλύτερη ταχύτητα χρησιμοποιεί διαμόρφωση 32-QAM, σε ένα κανάλι 2400 Hz. Η ταχύτητα μετάδοσης είναι 5512 bps που με συμπίεση γίνεται 10.5 Kbps, 2 φορές ταχύτερο από το Pactor-3. Φυσικά το κόστος του είναι μεγάλο και ξεπερνάει έναν απλό πομποδέκτη hf.

Χρήση του Pactor

Το Pactor είναι ένα εξαίρετο εργαλείο που χρησιμοποιείται τόσο από τους ραδιοερασιτέχνες όσο και από ναυτικούς. Για τον λόγο αυτό ο τρόπος χρήσης του είναι πολύ συμπιεσμένος. Ελάχιστοι σταθμοί προσφέρουν interactive chat ή BBS Mbox και αυτά με λίγες δυνατότητες αφού υπάρχει η τάση αποθάρρυνσης των χρηστών να δουλεύουν με τις ώρες έναν σταθμό. Τούτο είναι λογικό αν σκεφθούμε ότι ένας σταθμός παρακολουθεί αρκετές συχνότητες “σκανάροντας” τις συνεχώς, ενώ μπορεί να ανταποκριθεί σε μία κλήση και να μιλήσει μόνο με έναν ανταποκριτή, σε μια επικοινωνία που μπορεί να κρατήσει και 15 λεπτά. Αντίθετα προτιμάται η χρήση προγραμμάτων που προετοιμάζει κανείς offline τα μηνύματά του και αφού συνδεθεί, κάνει σχετικά σύντομα την ανταλλαγή και αμέσως αποσυνδέεται όπως συμβαίνει πάρα πολύ εύκολα με το airmail. Επίσης δεν θα βρείτε beacons ή άλλες εκπομπές να διαφημίζουν τους σταθμούς, όπως γίνεται στο Packet Radio. Πρέπει να ξέρει κανείς ακριβώς την συχνότητα του κάθε σταθμού και να τον καλέσει εκεί. Για τον λόγο αυτό εκδίδονται κάθε μήνα λίστες σταθμών Pactor

Είναι προφανές ότι για τις Ομάδες Έκτακτης Ανάγκης ή γενικά για περιπτώσεις Emergency, οι δυνατότητες επικοινωνίας είναι εξαιρετικές. Επίσης είναι ιδανικό για μακρινές αποστολές, για dxpeditions, για ραδιοερασιτέχνες ορειβάτες, και γενικά για φορητούς ή κινητούς σταθμούς σε ξηρά ή και θάλασσα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι σταθμοί που θα δείτε στο winlink είναι σταθμοί maritime mobile. Ένας φορητός σταθμός με laptop ένα ptc και ένα σταθμό hf, μπορεί να έχει Email θεωρητικά όπου και να βρίσκεται.

Συχνότητες για Pactor

Στο Band Plan της IARU υπάρχει πρόβλεψη τόσο για το Pactor 1-2 όσο και για το ευρύτερο Pactor 3. Η χρήση των ζωνών αυτών, μας δίνει το τυπικό έρεισμα νομιμότητας σε σχέση με τις επιθετικές επικοινωνίες φωνής που προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν όσο γίνεται περισσότερο από το φάσμα τους. Λίστα των περιοχών συχνοτήτων που θα ψάξετε για σταθμούς pactor θα βρείτε στην σχετική σελίδα.

Εφαρμογές σε Pactor
 Διαβάστε την σχετική σελίδα, είναι APRS BBS & Packet Gates, Email (Winlink, SCSMail) και PIB.
Ρυθμίσεις

Για την σωστή επικοινωνία σε Pactor πρέπει να υπάρχει η σωστή σύζευξη modem πομποδέκτη, η τοποθέτηση σωστών παραμέτρων στο ptc και αρκετές δοκιμές. Στην σελίδα αυτή θα βοηθηθείτε από τις δοκιμές που έκανα.

Winlink

Το παγκόσμιο σύστημα ραδιοερασιτεχνικού Email Winlink δεν χρησιμοποιεί μόνο το pactor αλλά το νέο σχετικά winmore, το packet και κάθε άλλο σύστημα ψηφιακό όπως το D-Star και στην σελίδα αυτή θα γίνει αναφορά για την χρήση του.